Wordt spraak de nieuwe manier om AI te gebruiken?
Wanneer je nu gebruikmaakt van ChatGPT of Copilot, dan zie je een tekstvak voor je. Je typt een vraag, drukt op verzenden en leest het antwoord. Toch is typen steeds minder de enige manier om met AI te werken. Steeds meer AI-tools kunnen luisteren en terugpraten. Daardoor voelt het gebruik minder als het invullen van een zoekopdracht en meer als een gesprek. Je kunt hardop brainstormen, onderweg een idee uitwerken of een tekst inspreken zonder eerst alles netjes te formuleren. Wordt praten straks de standaard? Waarschijnlijk niet voor iedere taak, maar spraak kan op veel momenten wel sneller en natuurlijker zijn.
Spraak is meer dan dicteren
We gebruiken dicteren al langer. Je spreekt een tekst in en de computer zet die om naar geschreven woorden. Een gesprek met AI gaat verder. Je kunt een vraag stellen, een antwoord beluisteren en daarop doorvragen. Je hoeft dus niet eerst een complete opdracht te formuleren. Tijdens het gesprek kun je verduidelijken wat je bedoelt, een voorbeeld geven of vragen om een andere uitleg.
Microsoft 365 Copilot biedt inmiddels verschillende spraakfuncties, waaronder dicteren, antwoorden laten voorlezen en voicechat. Ook de algemene Copilot-assistent ondersteunt gesproken gesprekken op verschillende apparaten. Het grote voordeel is dat de drempel lager wordt. Je kunt praten zoals je ook tegen een collega zou praten.
Brainstormen terwijl je loopt
Sommige mensen denken beter wanneer ze bewegen of hardop praten. Achter een leeg document lopen ze vast, terwijl de ideeën tijdens een wandeling vanzelf komen. Met spraak-AI kun je zo’n brainstorm direct vastleggen. Je vertelt waar je mee bezig bent, welke ideeën je al hebt en waar je nog niet uitkomt. De AI kan vragen stellen, onderwerpen ordenen en aan het einde een samenvatting maken. Dat is bijvoorbeeld handig bij het voorbereiden van een blog, campagne of presentatie. Je hoeft je gedachten nog niet vooraf in een logische volgorde te zetten. Je kunt gewoon eerst praten en pas daarna structureren.
Sneller een eerste versie maken
Eén van de grootste tijdvreters bij schrijven is de eerste versie. Veel mensen weten ongeveer wat ze willen zeggen, maar blijven twijfelen over de openingszin. Door je verhaal in te spreken, kun je die blokkade omzeilen. Vertel gewoon wat je wilt overbrengen, alsof je het aan iemand uitlegt. Vraag de AI-tool daarna om de gesproken input om te zetten in een heldere tekst. Je eigen woorden en voorbeelden vormen dan de basis. Dat kan juist helpen om een tekst minder algemeen en minder ‘AI-achtig’ te maken. Natuurlijk moet je de uitkomst nog steeds controleren en bewerken. Gesproken taal is vaak losser en bevat herhalingen. AI kan daar structuur in aanbrengen, maar jij bepaalt of de uiteindelijke tekst echt bij je past.
Handig tijdens een drukke werkdag
Spraak kan ook praktisch zijn wanneer typen onhandig is. Denk aan het verzamelen van ideeën tussen afspraken door, het voorbereiden van een gesprek of het laten samenvatten van informatie terwijl je met iets anders bezig bent. Je kunt bijvoorbeeld vragen om een document in gewone taal uit te leggen en het antwoord laten voorlezen. Je kunt ook mondeling bespreken welke onderwerpen in een vergadering aan bod moeten komen. Dit betekent niet dat je ineens de hele dag tegen je computer hoeft te praten. Spraak is vooral een extra manier van werken die op bepaalde momenten beter past dan een toetsenbord.
Niet iedere omgeving is geschikt
Praten tegen AI kan handig zijn, maar niet overal. In een druk kantoor kunnen collega’s meeluisteren en kan achtergrondgeluid voor fouten zorgen. In de trein wil je waarschijnlijk geen vertrouwelijke informatie hardop bespreken. Denk daarom goed na over je omgeving. Gebruik spraak bij voorkeur op een rustige plek en wees voorzichtig met namen, klantinformatie en interne gegevens. Ook een koptelefoon lost niet alles op. Jij hoort het antwoord dan misschien privé, maar mensen om je heen kunnen nog steeds horen wat jij inspreekt.
AI kun je verkeerd verstaan
Spraakherkenning is sterk verbeterd, maar niet foutloos. Namen, vaktermen, afkortingen en cijfers kunnen verkeerd worden omgezet. Ook accenten en achtergrondgeluid kunnen invloed hebben. Controleer daarom altijd de transcriptie of samenvatting, zeker wanneer je gesproken input gebruikt voor een e-mail, rapport of externe publicatie. Bij belangrijke informatie is het slim om namen en cijfers nog een keer duidelijk te herhalen of later handmatig te controleren. Een verkeerd verstaan getal kan in een informeel gesprek onschuldig zijn, maar kan in een offerte of rapport grote gevolgen hebben.
Een gesprek kan minder precies zijn dan een geschreven prompt
Wanneer je typt, denk je vaak iets langer na over de formulering. Daardoor kan een geschreven prompt nauwkeuriger zijn. Tijdens een gesprek spring je makkelijker van het ene onderwerp naar het andere. Dat hoeft geen probleem te zijn bij brainstormen, maar bij een ingewikkelde opdracht kan het resultaat rommelig worden. Vraag AI daarom aan het einde om samen te vatten wat je precies hebt afgesproken. Controleer vervolgens of alle belangrijke voorwaarden zijn meegenomen. Je kunt spraak en tekst ook combineren. Begin mondeling om ideeën te verzamelen en zet de definitieve opdracht daarna kort op papier. Zo gebruik je de voordelen van beide manieren.
Spraak maakt AI toegankelijker
Niet iedereen typt snel of vindt het makkelijk om een uitgebreide prompt te schrijven. Voor sommige mensen kan spraak daarom veel prettiger in gebruik zijn. Je begint gewoon met uitleggen en stuurt het gesprek onderweg bij. Ook voor mensen die moeite hebben met lezen, typen of het bedienen van een toetsenbord kunnen spraakfuncties heel fijn zijn.
De ontwikkeling gaat niet alleen over AI die gesproken woorden omzet naar tekst. Microsoft werkt bijvoorbeeld ook aan realtime voice-agents die sneller kunnen reageren, een gesprek kunnen volgen en onderbrekingen beter verwerken. Daardoor zullen gesprekken waarschijnlijk natuurlijker worden. Toch moet je je wel altijd bewust blijven van het feit dat je met een AI communiceert. Hoe natuurlijker het gesprek voelt, hoe makkelijker het namelijk wordt om te vergeten dat je nog steeds met een digitaal systeem werkt.
AI op verschillende manieren aansturen
Je kunt AI straks op steeds meer verschillende manieren aansturen. Zo kun je makkelijker zelf bepalen hoe je met de tool samenwerkt. Het maakt de interactie natuurlijker en verlaagt de drempel om AI te gebruiken. Het is altijd goed om met een kleine taak te beginnen als je een nieuwe manier uitprobeert. Leer het allemaal stapsgewijs kennen om er ook veilig en verantwoord gebruik van te kunnen maken. Natuurlijk helpen wij je graag. Schrijf je vandaag nog in voor één van onze AI-trainingen.
