Lange documenten samenvatten met Claude, dit zijn de prompts
Er ligt een rapport van tachtig pagina’s in je inbox waar je morgen iets van moet vinden. Of een contract, een subsidieregeling, een offerte met vier bijlagen. Je scrollt, je zoekt op een paar woorden, en na een half uur weet je nog steeds niet of dat ene risico er nu wel of niet in staat. Lange documenten samenvatten met Claude scheelt je die middag, mits je de goede vraag stelt.
Wij hebben de afgelopen weken flink wat van dat soort stukken door Claude gehaald, van jaarverslagen tot polisvoorwaarden, puur om te zien waar het misgaat en wat wel werkt. Wat we daarvan leerden staat hieronder, met prompts die je letterlijk kunt kopiëren. Wil je zelf beter leren sturen op een bruikbaar antwoord, kijk dan eens naar onze training prompts schrijven voor AI.
Sterk in lange stukken
Claude is de AI-assistent van Anthropic en juist hier onderscheidt hij zich. Op de eigen helppagina van Anthropic staat precies wat je kwijt kunt: bestanden tot 500 MB per stuk, maximaal 20 bestanden per gesprek en pdf’s tot 1.000 pagina’s. Dat is een flinke stapel papier voor één chatvenster.
Eén detail wordt vaak over het hoofd gezien. Tot en met 100 pagina’s kijkt Claude ook naar de opmaak en het beeld in een pdf, dus naar grafieken, tabellen en scans. Zit je document daarboven, dan verwerkt hij alleen de tekst. Heb je een jaarverslag van 300 pagina’s waarin de kern in de grafieken zit, knip er dan het hoofdstuk uit dat je echt nodig hebt. Sinds Claude Opus 5 in juli verscheen, zien we de analyse van dit soort teksten duidelijk beter worden. Aan die paginagrens verandert dat niets.

Eerst opdelen, dan vragen
De meeste mensen typen “vat dit samen” en krijgen precies wat ze vragen: een keurig overzicht waarin alles even belangrijk lijkt. Daar heb je weinig aan. Je leest zo’n stuk namelijk zelden om het te kennen. Je leest het om een beslissing te kunnen nemen, of om te weten of je ergens ja op moet zeggen.
Zet die beslissing dus vooraan in je prompt. Geef Claude een rol, vertel wat je met het stuk moet en zeg er gerust bij wat je niet interesseert. In onze AI-trainingen zien we dat dit ene verschil de meeste tijdwinst oplevert: deelnemers die hun doel benoemen hebben in één keer een antwoord waar ze mee verder kunnen, de rest blijft doorvragen. Dezelfde regel geldt trouwens als je een betere prompt schrijft voor ChatGPT.
Startprompt om te kopiëren
Deze prompt gebruiken we zelf als eerste zet bij een lang document. Upload het bestand, plak de tekst eronder en vul de twee haakjes in.
Je bent mijn [rol, bijvoorbeeld: jurist, inkoopadviseur of financieel adviseur]. Ik moet op basis van dit document beslissen of [de beslissing]. Geef me eerst in maximaal tien zinnen waar dit document over gaat. Noem daarna de vijf punten die mijn beslissing kunnen beïnvloeden, met bij elk punt het paginanummer en een letterlijk citaat van hooguit twee regels. Sluit af met wat er in dit document opvallend genoeg niet in staat.
Die laatste zin is het waardevolste deel. Wat ontbreekt valt bij snel lezen nooit op: een opzegtermijn die nergens genoemd wordt, of een boetebeding zonder maximum. Claude is er goed in om dat gat te benoemen, zolang je er expliciet om vraagt.

Doorvragen op wat telt
Na die eerste ronde begint het echte werk. Pak het punt dat er voor jou toe doet en ga er dieper op in. Deze vervolgprompt werkt bij vrijwel elk type document.
Ga alleen in op [onderwerp]. Citeer letterlijk alle passages die hierover gaan, met paginanummer erbij. Leg daarna in gewone taal uit wat er staat en geef aan waar de tekst voor meerdere uitleg vatbaar is. Verzin niets: staat iets er niet in, zeg dat dan gewoon.
Die laatste instructie is geen overbodige luxe. Claude hallucineert minder dan een paar jaar terug, maar bij lange stukken vat hij een passage soms net iets stelliger samen dan er staat. Vraag daarom altijd om paginanummers en controleer er twee of drie zelf. Kost je een minuut, en je weet meteen of je de rest kunt vertrouwen. Moet je er daarna iets mee presenteren, dan kun je je slides door Claude laten maken op basis van dezelfde bron.

Projects voor vaste documenten
Kom je steeds bij hetzelfde soort stukken uit, dan is telkens een losse chat openen zonde van je tijd. Claude heeft daar Projects voor: een aparte werkruimte met een eigen kennisbank en eigen instructies. Je zet er je algemene voorwaarden, je huisstijlgids of je standaardcontract in, en elk gesprek binnen dat project kent die documenten al. Volgens de helppagina van Anthropic kun je op een gratis account vijf projecten aanmaken, met een grens van 30 MB per bestand en verder geen limiet op het aantal.
In de projectinstructies leg je één keer vast hoe Claude moet antwoorden. Kort, met citaten, in het Nederlands, zonder aannames. Dat scheelt je elke keer opnieuw uitleggen, en je collega’s krijgen hetzelfde soort antwoord als jij. Wil je nog een stap verder gaan en Claude in je eigen mappen laten werken, dan is Claude Cowork het onderdeel om te bekijken.
Meer halen uit Claude
Wil jij dat jouw team stopt met scrollen door documenten die niemand helemaal leest? Dan loont het om het promptwerk goed onder de knie te krijgen. In onze AI-trainingen oefen je met je eigen stukken, zodat je na een dagdeel weet hoe je een dik rapport terugbrengt tot de vijf regels waar het echt om draait. Schrijf je in en werk vanaf volgende week een stuk sneller!
