AI wordt goedkoper en kruipt je systemen in – AI Recap #39
Twee dingen gebeurden deze week tegelijk, en ze hebben alles met elkaar te maken. AI werd opnieuw fors goedkoper, en AI verhuisde van het chatvenster naar de systemen waarin je je werk echt doet: je webshop, je CRM, je mailbox. Dat eerste maakt het tweede mogelijk. Zolang elke vraag geld kost, laat je een assistent niet de hele dag meedraaien in je voorraadbeheer. Zodra die kosten wegvallen, wordt precies dat een logische keuze.
Wij hebben bij TTM Communicatie het nieuws van deze week doorgespit en eruit gehaald waar je op kantoor iets aan hebt. Wil je zelf beter leren inschatten wat zulke ontwikkelingen waard zijn, kijk dan eens naar onze training AI-geletterdheid.
Prijzen kelderen per kwartaal
Onderzoeksbureau Epoch AI rekende voor dat de prijs voor een vast prestatieniveau sinds 2023 met ongeveer 47 procent per kwartaal daalt. Dat komt neer op dertien keer goedkoper per jaar. De onderzoekers Emberson en Roodman keken daarbij niet naar de prijs per token, maar naar de prijs van een uitkomst over vijf testsets. Op de wetenschapsvragen van GPQA Diamond haalde OpenAI’s o3 in januari 2025 een score van 75 procent voor zo’n 30 dollarcent per vraag. In juni 2026 haalde GPT-5.6 Luna dezelfde score voor 0,0004 dollar.
Anthropic bracht deze week Opus 5.5 uit, goedkoper zonder in te leveren op prestaties. Dat past in het beeld uit Claude Fable 5.1 is uit en beloont wie zichzelf herhaalt. Eén kanttekening hoort erbij, en Epoch maakt die zelf: de reeks beslaat pas drie jaar, en de berekening gaat ervan uit dat je telkens overstapt naar het goedkoopste model dat nog voldoet. Bijna niemand doet dat. Wat wij in trainingen zien, is dat bedrijven jarenlang op hetzelfde dure abonnement blijven zitten omdat niemand het eens naloopt. Die daling komt dus niet vanzelf op je factuur terecht. Zet één keer per kwartaal een halfuur in je agenda om te kijken wat je nu betaalt en wat hetzelfde werk vandaag zou kosten.
Agenten regelen je winkel
Amazon opende Seller Central voor externe AI-assistenten. Verkopers kunnen voorraad, prijzen en productpagina’s voortaan beheren vanuit Claude of Amazon Quick, voorlopig in beta voor de Verenigde Staten. Salesforce ging op Dreamforce ’26 nog een stap verder en presenteerde AIforce, waarbij agenten via API en MCP rechtstreeks in het CRM werken.
Eén detail uit die aankondiging zegt meer dan de rest: Salesforce levert er meteen risicoscores voor MCP-servers bij. Een assistent die mag kijken in je klantenbestand is handig. Een assistent die er ook dingen in mag veranderen, is een medewerker zonder arbeidscontract. Voor je zo’n koppeling aanzet, wil je weten wie er meekijkt en wat er met je gegevens gebeurt. Wat je daar praktisch aan doet, schreven we op in Zo houd je bedrijfsgegevens uit de training van Claude. Wil je team dit goed inrichten, dan is onze training veilig en bewust werken met AI het startpunt.
Spraak praat met apps
OpenAI koppelde de spraakmodus van ChatGPT aan je werkapps. Gmail, Google Agenda en Slack werken nu ook via spraak, op web, iOS en Android. Dat is een kleinere aankondiging dan de rest, maar in de praktijk misschien de nuttigste. Rijd je veel tussen klanten, dan laat je onderweg je agenda voorlezen en meteen een mail opstellen. Hou alleen rekening met waar je dat doet. Hardop je afspraken doornemen werkt prima in de auto en beroerd in een volle trein.
Rekenkracht komt dichterbij
In Nederland kwam de infrastructuur deze week een stuk tastbaarder in beeld. TU/e, Tilburg University, de provincie Noord-Brabant en de BOM lanceerden Supercomputing Brabant, een AI-supercomputer op NVIDIA DGX B300 met 4 miljoen euro provinciegeld. Het interessante zit niet in de hardware maar in de begeleiding: bedrijven kunnen er terecht om hun eigen vraagstuk uit te werken. Alibaba Cloud opent in oktober een cloudregio in Nederland, en de Europese Commissie stelde op 21 september een energielabel A tot G vast voor datacenters vanaf 500 kW, met een consultatie over bindende minimumeisen. Wie klanten heeft die vragen waar hun data staat, kan daar de komende jaren concreter antwoord op geven.
Europa krijgt minder functies
Tegenover die opbouw staat een patroon dat zich blijft herhalen. Google zette AI-samenvattingen in de zoekbalk van Gmail wereldwijd aan voor betaalde accounts met Engels als taal, maar persoonlijke accounts in de EER, het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland en Japan vallen erbuiten. Je leest dus een aankondiging die voor jou gewoon niet geldt. Dat is geen ramp, wel iets om te onthouden als je een werkwijze op zo’n functie wilt bouwen. Controleer eerst of het bij jou aanstaat voordat je collega’s iets belooft.
Onderzoek versnelt, vragen blijven
Het opvallendste bericht kwam uit Anthropics eigen biologielab. Ongeveer 950 Claude-agents draaiden 21 uur achter elkaar door openbare genoomdatabanken en bekeken zo’n 200.000 enzymen. Daar bleven ongeveer 3.500 kandidaatsystemen van over, die werden teruggebracht tot twintig uitgewerkte rapporten voor menselijke beoordeling. Het resultaat is een onbekend enzymsysteem in bacteriofagen dat qua opbouw op CRISPR lijkt. Anthropic is er zelf nuchter over: wat het in de praktijk doet, weet nog niemand.
Die volgorde is het echte nieuws, en hij is kleiner te maken dan een genoomdatabank. AI zeeft een berg materiaal terug tot iets wat een mens kan overzien, en die mens beoordeelt het. Datzelfde patroon werkt bij honderden sollicitaties of bij drie jaar klantmails. Niet de conclusie uitbesteden, wel het zoekwerk. Vorige week ging het in AI Recap #38 al over agenten die vooruitlopen op de regels, en dat beeld werd deze week alleen sterker.
Waar begin je maandag
Als je één ding meeneemt uit deze week: de prijs is niet langer de reden om iets niet te proberen. Daarmee verschuift de vraag naar wat je een assistent wel en niet laat aanraken in je eigen systemen. Begin klein, met lezen in plaats van veranderen, en spreek af wie er kijkt voordat er iets de deur uitgaat. Wil jij dat jouw team dat soort keuzes zelf kan maken in plaats van er achteraan te lopen? Schrijf je dan in voor een van onze AI-trainingen, dan zetten we het samen op de rit!
