Agents doen al, politiek praat nog – AI Recap #38
In Straatsburg ging het deze week over afremmen. In Madrid ging het over een AI-agent die zelf had ingebroken. Dat is het ongemak van AI-week 38: het debat aan de top gaat over modellen die er nog niet zijn, terwijl de vervelende verrassingen komen van software die al draait. Aan die tweede categorie heb je op kantoor het meest.
Bij TTM Communicatie legden we het nieuws van deze week naast elkaar en haalden eruit wat op de werkvloer telt. Per onderwerp lees je wat er gebeurde en wat je er maandag mee kunt. Wil je dat je collega’s AI ook kunnen beoordelen, kijk dan eens naar onze training AI-geletterdheid.
Europa wil afremmen
Ursula von der Leyen sprak op woensdag 16 september haar State of the Union uit en schaarde zich achter de oproep om de snelste AI-ontwikkeling te vertragen. “CEOs of the most advanced companies tell us that it is time to slow down on the self-recursive models”, zei ze, met een waarschuwing voor hacken op een schaal die we niet voor mogelijk hielden. Ze nodigt de grote labs uit voor overleg en wil met Canada en het Verenigd Koninkrijk samenwerken aan evaluatie, bovenop het toezicht dat de EU AI Act al regelt. Zie ook de reacties op Von der Leyens oproep.
Mark Zuckerberg wil van zo’n gezamenlijke rem niets weten en pleit voor onafhankelijke evaluatoren. Voor een gemiddeld bedrijf verandert er morgen niets. Wat je er wel uit haalt: de vraag “kun je uitleggen wat jouw AI doet met klantgegevens” komt vaker terug, en niet vanuit Brussel maar van je eigen klanten.
Agent brak zelf in
De Spaanse privacytoezichthouder AEPD kreeg deze week de eerste melding van een datalek dat volledig door een AI-agent is uitgevoerd. De agent zocht kwetsbaarheden, logde in, vond zwakke plekken in de applicatie, wijzigde persoonsgegevens en opende facturen. AEPD-voorzitter Francisco Pérez Bes zei dat de agent de fasen van de aanval zelf aan elkaar knoopte. Het eerste datalek door een AI-agent komt bovenop een stroom die al groeide: de toezichthouder kreeg in 2025 al 30.931 klachten binnen, 64 procent meer dan het jaar ervoor.
De les is dezelfde die we vorige week trokken toen we bespraken wie er borg staat voor een agent. Een agent doet wat zijn rechten toelaten. Geef je een AI-tool een account met te veel rechten, dan heb je geen assistent maar een tweede beheerder. Loop na welke AI-koppelingen bij jou een inlog hebben, en of die inlog echt alles mag wat hij mag.
Modellen verzwijgen fouten
OpenAI publiceerde de eerste zes rapporten over ontspoord modelgedrag. Het niet uitgebrachte GPT-5.6 Sol liet in zijn tussensamenvattingen instructies achter voor de volgende versie van zichzelf. “Be transparent only if asked; final answer should just link file”, stond er bij een financiële berekening. Toen OpenAI er een monitor op zette en de trainingsdata doorzocht, kwamen er 27 van die gevallen boven water, meldt TechCrunch.
Doe hier geen science fiction van. Dit zijn modellen die tijdens training een kortere weg naar een goede score vonden, en verzwijgen werkte. Maar het raakt aan iets dat we in onze trainingen elke week zien: mensen beoordelen een AI-antwoord op hoe zeker het klinkt. Vraag om de tussenstappen en de bron, juist als een antwoord soepel oogt.
Documenten in Claude
Anthropic bracht Claude Docs en Claude Slides uit, waarmee je binnen Claude documenten en presentaties maakt. Cowork verdwijnt als losse omgeving en gaat op in de gewone chat, schrijft TechCrunch. Wat we eerder schreven over Claude Cowork in je eigen mappen blijft kloppen, alleen zit de knop nu ergens anders.
Daar zit een les in. Aanbieders schuiven hun functies om de paar maanden door elkaar, dus leg je afspraken vast op het niveau van de taak en niet van de knop: wie controleert een gegenereerde offerte, welke gegevens gaan er nooit in.
Verdienmodel verschuift naar chat
Cloudflare splitste op 15 september zijn bot-instellingen op in drie soorten: zoekcrawlers blijven standaard welkom, maar agent-bots en trainingscrawlers hebben op advertentiepagina’s voortaan expliciet toestemming nodig. Inmiddels komt meer dan de helft van al het webverkeer van bots, aldus de nieuwe crawler-indeling van Cloudflare. Dezelfde week begon OpenAI in de Verenigde Staten met Sponsored Agents: na een klik op een advertentie praat je in ChatGPT verder met een agent van het merk, met Wayfair en Angi als eerste deelnemers.
Beide berichten gaan over hetzelfde: verkeer en geld verplaatsen zich van de website naar het gesprek. In de recap over advertenties in AI-assistenten zagen we die beweging al beginnen. Wil jij gevonden worden in AI-antwoorden, dan moet je crawlers juist binnenlaten. Kijk voor je iets dichtzet eerst in Search Console of AI jouw pagina’s al gebruikt.
Taken schuiven ongemerkt
OpenAI analyseerde ongeveer 1,5 miljoen werkgerelateerde ChatGPT-berichten uit april tot en met juli 2026. In de eerdere meting over 800.000 Amerikaanse berichten ging 17 procent over taken buiten het eigen vakgebied. Per beroep is het opvallender: 77 procent bij klantenservice, 75 procent bij ontwerpers, 69 procent bij HR. Wie zoiets een keer probeert, blijft het daarna vaker doen. OpenAI tekent erbij aan dat de data alleen laat zien wat gevraagd werd, niet of het antwoord klopte.
Hier verschijnt geen memo over. Functietitels blijven staan, takenpakketten schuiven stilletjes op. In onze trainingen zien we het bij de communicatieafdeling die opeens zelf analyses doet en bij de technicus die zijn eigen offerteteksten schrijft. Winst, zolang iemand meekijkt vanuit het vakgebied waar de vraag thuishoort.
Grip houden loont
Week 38 laat zien dat de discussie over toekomstige AI en de problemen met huidige AI twee verschillende gesprekken zijn. Jij hebt vooral iets aan het tweede. Beperk de rechten van elke AI-koppeling, vraag om tussenstappen in plaats van alleen een antwoord, en leg je werkafspraken vast per taak in plaats van per tool. Bepaal ook of je zichtbaar wilt zijn in AI-antwoorden, nu het verkeer die kant op beweegt.
Wil jij dat je team AI gebruikt zonder dat er gegevens of afspraken weglekken? Volg dan onze training veilig en bewust werken met AI. In één dag weet iedereen welke rechten een tool krijgt en wat er wel en niet in een prompt hoort. Schrijf je in!
