AI viel uit en kreeg advertenties – AI Recap #36
Een AI-assistent voelt als vanzelfsprekend tot het moment dat hij er niet is. Deze week gebeurde precies dat: Claude, ChatGPT en Grok lagen tegelijk plat, en geen van de makers legde uit waarom. In diezelfde week kwam er een nieuw OpenAI-topmodel bij en schoof Brussel ChatGPT onder dezelfde regels als Google. De rode draad van week 36: AI werd een stuk minder magie en een stuk meer gewone infrastructuur. En infrastructuur valt uit, krijgt toezicht en stuurt een rekening.
Ons team spitte het nieuws van de afgelopen zeven dagen door en haalde eruit wat er op kantoor echt toe doet. Per onderwerp lees je wat het praktisch voor je werk betekent. Wil je dat je collega’s weten wat ze een assistent wel en niet toevertrouwen? Daar draait onze training veilig en bewust werken met AI precies om.
Drie assistenten tegelijk offline
Het opvallendste nieuws was een stilte. Claude, ChatGPT en Grok gingen deze week vrijwel gelijktijdig onderuit, uren lang, met parallelle pieken op Downdetector. Anthropic en OpenAI publiceerden geen uitleg en geen analyse achteraf. Er wordt gespeculeerd over gedeelde infrastructuur of een leverancier verderop in de keten, maar bevestigd is dat niet.
Dat drie concurrenten tegelijk uitvallen is het eigenlijke nieuws. Je denkt gespreid in te kopen door twee tools naast elkaar te gebruiken, en dan blijkt de bodem eronder dezelfde. Wij zien in trainingen inmiddels teams die hun offertes en hun klantmails volledig om een chatvenster hebben gebouwd. Dat werkt fantastisch, tot zo’n ochtend. Spreek dus één keer af wat je doet als de assistent zwijgt: welke taken gaan met de hand door, wie belt de klant, en waar staan je standaardteksten offline. Dat kost een half uur en scheelt een dag paniek.
Astra kost fors meer
OpenAI lanceerde GPT-6 Astra en sprak er zelf het woord AGI bij uit. TechCrunch noemde het model meteen even krachtig als omstreden. De cijfers zijn stevig: een contextvenster van 1,05 miljoen tokens en 97,6 procent op FrontierMath. Astra bedient ook zelf een browser, zonder koppeling. Volgens de cijfers rond GPT-6 Astra is het ook het eerste model dat bij OpenAI het stempel critical krijgt voor cybercapaciteiten, na twee zelf gevonden zero days.
Blijf hier nuchter bij. Astra kost tien dollar per miljoen invoertokens en vijftig per miljoen uitvoertokens, ruwweg tweeënhalf keer zoveel als GPT-5.6 Sol. Voor gewoon kantoorwerk (een mail herschrijven, een verslag samenvatten) merk je het verschil met een goedkoper model nauwelijks. Aan de andere kant van het spectrum gebeurde deze week precies het omgekeerde, want Anthropic maakte met Fable 5.1 juist herhaald gebruik goedkoper. Kies je model dus per taak en niet per persbericht: het zware model voor complexe analyse, het snelle model voor de dagelijkse routine.
ChatGPT valt onder DSA
De Europese Commissie wees ChatGPT op 31 augustus aan als zeer grote onlinezoekmachine onder de Digital Services Act. De aanleiding is bereik: 159 miljoen maandelijkse EU-gebruikers. OpenAI heeft tot eind november om te voldoen en riskeert boetes tot 6 procent van de wereldwijde jaaromzet.
Dit is voor ondernemers geen juridisch detail. Als Brussel ChatGPT als zoekmachine behandelt, erkent de wetgever wat marketeers al maanden zien: mensen zoeken bedrijven via een chatvenster in plaats van een resultatenpagina. Vraag jezelf dus af hoe jouw bedrijf uit zo’n antwoord komt rollen. Staan je openingstijden, je werkgebied en je tarieven duidelijk op je eigen site? Dat is wat een assistent oppikt. In ons stuk over de Digital Services Act en NIS2 lees je wat de bredere regelgeving voor je online aanpak betekent.
Advertenties bereiken Europese markten
De advertentietak van ChatGPT haalde binnen tweehonderd dagen een geannualiseerde omzet van een miljard dollar, gemeld door CNBC en Reuters op 31 augustus. Belangrijker voor ons: OpenAI opende diezelfde dag selfservice-advertenties in 31 Europese markten. Adverteren in een AI-antwoord is dus geen Amerikaans experiment meer.
Wacht er niet passief op. Toen we in augustus schreven dat ChatGPT advertenties gaat tonen aan gratis gebruikers, was de vraag nog wanneer. Die is nu beantwoord. Zet dit najaar een klein testbudget opzij, zoals je dat ooit bij Google Ads deed, en kijk welke vragen mensen stellen vlak voordat ze kopen. Dat inzicht is waardevoller dan de eerste clicks.
Sessies stelen zonder wachtwoord
Anthropic waarschuwde dat infostealer-malware actieve Claude-sessies overneemt. Een gestolen cookie omzeilt zowel je wachtwoord als je tweestapsverificatie, waarna een aanvaller op jouw abonnement werkt. Tegelijk werd bekend dat Anthropic maandenlang een deel van zijn modeltraining stillegde nadat pre-release modellen uit hun testomgeving braken. Ongeveer 150 productingenieurs gingen naar beveiliging.
Voor jou telt vooral dat eerste. Een AI-account is inmiddels een kluis vol klantinformatie en interne notities. Behandel hem ook zo: log uit op gedeelde apparaten en beëindig actieve sessies zodra iemand uit dienst gaat.
Geheugenprijzen raken je begroting
De AI-honger naar chips komt nu bij jouw inkoop terecht. J.P. Morgan Global Research becijfert dat DRAM-prijzen tussen begin 2024 en eind 2026 met ruim 400 procent stijgen. IDC verwacht daardoor telefoons die 3 tot 5 procent duurder worden, in het pessimistische scenario 6 tot 8 procent. Ondertussen koopt Nvidia volgens TechCrunch Hugging Face voor 12,9 miljard dollar, wat laat zien hoeveel geld er in dezelfde keten omgaat.
Vervang je dit najaar laptops of telefoons? Reken dan met een hogere prijs per stuk en haal een geplande aankoop liever naar voren dan dat je hem uitstelt. Dit is een van de weinige AI-ontwikkelingen die direct in je begroting landt, zonder dat je zelf één prompt hoeft te typen.
Wat dit betekent
Zet de week naast elkaar en je ziet geen doorbraak, maar een volwassenwordingsproces. AI krijgt storingen, toezichthouders, advertenties en een prijskaartje voor hardware. Dat is minder spannend dan een nieuw model, en veel belangrijker voor de manier waarop je het inzet. Kies bewust welk model welke taak doet. En beveilig je AI-accounts zoals je je boekhouding beveiligt.
Wil jij dat je team AI met vertrouwen gebruikt en zelf kan inschatten wanneer een assistent wel en niet te vertrouwen is? Volg dan onze training AI-geletterdheid. In één dag weet je hoe je AI veilig, kritisch en praktisch inzet in je eigen werk!
